Sobrevivir á ópera

atenas
A escola de Atenas, Rafael

Crónica literaria sobre unha noite na Ópera do teatro Bolshoi de Moscova na que o verdadeiro espectáculo non está no escenario

Entón sucede o máis inesperado, a xente alporízase, comeza a correr dun lado para outro, sen saber cara onde, sen saber como, pero todos corren, a protagonista pisa a cola do seu vestido intentando escapar da traxedia, cae do escenario, alguén intenta axudala pero non pode, non, ninguén pode, e chegan os bombeiros intentando desaloxar o edificio, un dos edificios máis importantes da cidade, e todo por unha lámpada, unha inofensiva lámpada de araña luxosísima con cristais e ouros incrustados como querendo dar a impresión de peso, un peso que agora esmaga a tres persoas e crea o temor absoluto nun teatro tan especial como é o Bolshoi de Moscova.

Que situación máis tráxica, di a voz da miña cabeza nos pensamentos da longa espera, mirando fixamente a enorme lámpada de araña que colga do teito da ópera. Máis tráxica aínda que a trama da obra que está a piques de comezar (A Traviata de Giuseppe Verdi). Ás 19:00 en punto do terceiro xoves de abril, entran as últimas persoas para encher as butacas do teatro Bolshoi da capital rusa, unha por unha, sen deixar ningún sitio libre. Como transportada ao século XIX, concretamente ao 1825, ano de fundación deste teatro dada a tardía chegada da ópera a Rusia, vexo como todas e cada unha desas persoas que entran no lugar vesten as súas mellores roupas de gala, buscando o seu asento coa axuda do acomodador que as acompaña ata el, con eses tratos de cortesía tan típicos da época pero tan ausente na actualidade. E especialmente, tan ausentes na actualidade rusa. Quen ía pensar que un pequeno intercambio nas entradas complicaría o acceso ao espectáculo e levaría tanto tempo só porque a rusa que nos atendía non tiña ganas de solucionar o problema falando con nós. Mais que espectadores pareciamos unha molestia!

Pero nada de posibles lámpadas caendo ou de óperas tráxicas, a chegada ao teatro, iso si que foi unha auténtica odisea. Co tempo xusto e correndo porque camiñando non se chegaba, sorteamos a illa de Calypso (máis coñecida como a cafetería onde pretendiamos comer algo antes do evento), superamos as sereas (aqueles traballadores do teatro que non nos puxeron nada fácil a chegada ao noso palco), baixamos aos Hades (probando a sorte de non atopar cola nos baños) e, tras superar as tempestades todas de Poseidón, conseguimos chegar á nosa querida Ítaca (mais iso si, coma sempre tarde, mal e a rastras). Unha vez acomodados nos asentos, penso no moito que destacamos entre a maioría dos espectadores alí presentes. Dez turistas apurados cuns vaqueiros e camisetas no medio de centos de moscovitas con vestidos longos e smókings. Como entretemento persoal antes do comezo da función, deixo a traxedia da lámpada e busco xente con roupa de rúa, con roupa do día a día que destaque entre a estética do resto, mais que concorda coa nosa. Só son capaz de atopar algún que outro turista perdido entre tanta elegancia. Entón entendo que son os propios rusos os que, como arranxándose para o evento do ano, aproveitan as súas mellores prendas para lucir nun acto tan importante para eles e tan novo para nós, que pretendemos asistir como se de calquera outra atracción turística se tratase.

Como volvendo dun soño afastado, e enleada na tea de araña dun complicado espertar, o sinal que avisa do comezo da obra tráeme de volta á realidade. O director entra e reúnese coa orquestra envolto nunha enorme ovación. A música dá inicio á coñecida ópera de Verdi; unha tráxica historia ambientada no París de 1850 na que dous homes se namoran dunha muller ben festeira malia a súa terrible enfermidade. E aínda que o argumento semelle fácil, nunca o italiano parecera tan complicado de entender! Menos mal que os subtítulos en ruso da pequeniña pantalla do escenario deixaban claro todo o que estaba pasando en escena. Consello a viaxantes: antes de ir a unha ópera, ler primeiro o argumento da obra.

O primeiro acto comeza, pero eu non me fixo nos actores. O meu pasado no mundo da música fai que a miña atención vaia directa aos músicos, a ese grupo que dá vida á representación, que provoca emocións nos espectadores e acompaña a voz dos cantantes. É nese ambiente romántico da sala (na que até os anxos pintados na cúpula semellan escoitar placidamente a ópera que se representa ante os ollos de centos de persoas) onde aparece o curioso clarinetista que nos silencios da partitura aproveita para twitear o ben que está tocando, ou ese móbil inesperado que soa (xunto co consecuente nerviosismo do dono que intenta apagalo canto antes), ou a luz incómoda que se coa no teatro dende algún dos palcos pola tardía chegada dese espectador retrasado, ou o interese da pobre xente que, dende o galiñeiro, atende á obra de pé, balanceándose dun lado a outro pola incómoda postura pero que semella bailar ante a música que soa, ou esa tose, con algún que outro esbirro, daquel acatarrado que non soportou a idea de faltar a tal evento só pola leve enfermidade.

Dan ás 20:15 e, no medio do segundo acto, comeza o descanso, na metade do conxunto da peza. É curioso o predicible que somos as persoas: nada máis baixar o telón, todos os espectadores nos levantamos cun único obxectivo común: ir ao baño. Só aqueles valentes que prefiren aguantar até o final se achegan ao escenario ou sentan nos maxestosos butacóns para sacaren algunha foto que demostre a súa presenza no teatro. Pouco tardan en volver soar os avisos de continuación da obra e a xente xa se pon nerviosa pensando que vai perder unha fracción de segundo de ver levantar o telón unha vez máis. Os músicos volven saír co seu director, esta vez envoltos nunha ovación maior, e comeza a segunda parte da ópera.

Agora parece que a xente xa está moito máis animada. O drama aumenta e a protagonista acada aínda máis importancia da que tiña, obtendo ao final de cada interpretación algún que outro bravo!. As malas linguas dirían que a artista levara moitas amizades a vela actuar, pero realmente merece toda esa aclamación. Quen non recibe todo o recoñecemento que debería é o encargado das luces que vexo xusto no palco de enfronte a min, quen non para de mover os xigantescos focos dun lado para outro, sen deterse nin un momento, seguindo en todo momento os intérpretes do escenario.

E, deste xeito, a ópera chega ao seu final. A protagonista, Violetta, morre pola enfermidade e, sen deixar pasar nin un segundo dende o seu último alento, baixa o telón con forza, como a coitela dunha guillotina que divide o aire e a tensión en dous. O público en pé e quenda para os aplausos, que despois de 5 minutos e a incipiente dor de mans, van baixando o ritmo pouco a pouco, dun xeito case imperceptible. Xa non hai toses nin esbirros, bailes no galiñeiro, luces incómodas, móbiles inesperados, nin clarinetistas distraídos, agora só hai aplausos. Co teatro xa case baleiro, érgome do asento, observo a enorme sala e xiro amodo os meus ollos cara a luxosísima lámpada de araña con cristais e ouros incrustados que dá esa terrible impresión de peso. Un peso que xa non ten perigo. Vendo que todo está ben, saio do habitáculo do palco que tiña asignado e marcho. O que cortou a guillotina do telón non foi o aire, foi o medo que tiñan as persoas situadas debaixo da lámpada ao ver que se libraran dunha terrible morte por esmagamento, penso cun sorriso mentres abandono o lugar.

Anuncios

2 comentarios sobre “Sobrevivir á ópera

Responder

Introduce tus datos o haz clic en un icono para iniciar sesión:

Logo de WordPress.com

Estás comentando usando tu cuenta de WordPress.com. Cerrar sesión /  Cambiar )

Google photo

Estás comentando usando tu cuenta de Google. Cerrar sesión /  Cambiar )

Imagen de Twitter

Estás comentando usando tu cuenta de Twitter. Cerrar sesión /  Cambiar )

Foto de Facebook

Estás comentando usando tu cuenta de Facebook. Cerrar sesión /  Cambiar )

Conectando a %s